Paukū 89: Hōʻole i kekahi lunaʻoihana kiʻekiʻe
Kākau.
"ʻO kēlā mea kēia mea i pili i kēia mokuna e hana me ka hōʻoleʻole i kona lunaʻoihana kiʻekiʻe, e hoʻopaʻiʻiaʻo ia e like me ka'ōlelo a ka luna kānāwai."
Nā mea hoʻohui.
(1) Ua hana a hōʻole paha ka mea i ho'āhewaʻia i kekahi mau hana a hoʻohana paha i kekahi'ōlelo i kekahi a iʻole e pili ana paha i kekahi luna i hoʻonohonohoʻia;
(2) Ua kuhikuhi 'ia ia hana a' ōlelo paha i ia luna;
(3)ʻO ka luna nona nā hana, nā mea i hana, aiʻole nā hua'ōlelo i kuhikuhiʻia,ʻo ia ka lunaʻoihana kiʻekiʻe o ka mea i'āhewaʻia;
(4) Na ka mea i'āhewaʻia i ka manawa iʻike i ka luna i hoʻouna iā ia i nā hana, nā mea i hanaʻoleʻia, aiʻole nā hua'ōlelo e kauʻia ana,ʻo ia ka lunaʻoihana kiʻekiʻe i hoʻokolokoloʻia; a
(5) Ma muli o ka hopena, ua hōʻole ka hana a me ka 'ōlelo i kēlā luna i hoʻonohonoho' ia.
Hōʻike.
(1) Luna i kohoʻia .
(a) Pāhewa a hoʻopaʻiʻia ma ka pūʻali koa i like . Inā i loko o ka pūʻali koa hoʻokahi ka mea i hō'āhewaʻia a me ka mea i pepehiʻia, he "lunaʻoihana kiʻekiʻe" ka mea i'āhewaʻia no ka mea i'āhewaʻia i ke kūlana kiʻekiʻe a iʻole ke kauoha i ka mea i'āhewaʻia; akā naʻe,ʻaʻoleʻo ka mea i pepehiʻia he "lunaʻoihana kiʻekiʻe" o ka mea i'āhewaʻia inā heʻuʻuku ka mea i hōʻehaʻia ma ke kauoha,ʻoiaiʻoi aʻe ka kiʻekiʻe.
(b) Pāpā a hoʻopaʻiʻia ma nā pūʻali koa likeʻole . Inā heʻokoʻa nā pūʻali koa o ka mea i hō'āhewaʻia a me ka mea i pepehiʻia,ʻo ia ka "lunaʻoihana kiʻekiʻe" o ka mea i'āhewaʻia i ka manawa i hoʻoweliweliʻia ai ka mea i hoʻokuʻuʻia aʻoi aku iʻoi aʻe ma luna o ka mea i'āhewaʻia aiʻole i ka wā i pepehiʻia ai, ole he kahunapule, he mea kiʻekiʻe ma ke kula i ka mea i hoʻopiʻiʻia a ua paʻa ia mau meaʻelua e kekahi mea kū'ēʻole i mea e paleʻia ai ka huliʻana i ka pae kapu maʻamau.
ʻO ka mea i pepehiʻiaʻaʻole ia he "lunaʻoihana kiʻekiʻe" o ka mea i'āhewa waleʻia no ka meaʻoi aku kaʻoihana iʻoi aku ma ke kula i ka mea i'āhewaʻia.
(c) Hana i ke keʻena . ʻAʻole pono ka "lunaʻoihana kiʻekiʻe" ma ka hoʻokōʻana i ka keʻena ma ka manawa o ka hana hōʻinoʻole.
(2) ʻike .
Ināʻaʻole i maopopo ka mea i'āhewaʻia ke kanaka i kū'ē iā ia i nā hana a me nā hua'ōlelo paha i kū i luna,ʻo ka mea i hoʻoweliweli i ka mea i hoʻonā i luna i ka mea i'āhewaʻia,ʻaʻole hiki ke'āhewaʻia ka mea i'āhewaʻia no ka uhakiʻana i kēiaʻatikala. Hiki ke hōʻoiaʻia kaʻike ma nā hōʻike hōʻike.
(3) Hōʻike. ʻO ka hana hōʻinoʻole ka mea e pale ai i ka mahalo i ka mana a me ke kanaka o ke lunaʻoihana kiʻekiʻe. Hiki ke komo i nā hana a iʻole ka'ōlelo, akā naʻe, ua'ōleloʻia, a ua kūponoʻole inā e nānā lākou i ka meaʻoi aʻe he luna a ma keʻano pilikino. ʻO ka hoʻomaopopoʻole ma o nā hua'ōlelo e hiki ke laweʻia e nā mea hōʻino a me nā'ōlelo hoʻowahāwahā a'ōlelo hoʻonā. ʻO kaʻoiaʻiʻoʻaʻole pale. ʻO ka hoʻomaʻamaʻaʻole ma nā hana e pili ana i ka haʻaleleʻana i ke aloha maʻamau a hōʻikeʻike paha i ka hōʻeha, ka manaʻoʻole, ka hoʻonāukiuki, ka palakinoʻole, kaʻikeʻole, a me ka hoʻowahāwahā'ē aʻe i mua o ka luna kiʻekiʻe.
(4) Kūlana . ʻAʻole pono ka hana hōʻole i ke alo o ka meaʻoi aʻe, akā maʻamau,ʻaʻole pono e kūkāʻia kekahi ma lalo o kēiaʻatikala no ka mea i'ōleloʻia aiʻole i hanaʻia i loko o ke kamaʻilio kūpono.
(5) Pākahi kūʻokoʻa pale-ʻole i mālamaʻia . ʻO kekahi luna iʻoi aku kaʻoihana kiʻekiʻe nona ka hana e pili ana i ka mea i'āhewaʻia ma lalo o nā kūlana a pau e haʻalele ana i nā kūlana i makemakeʻia e kū ana i ke kūlana a iʻole ka kūlana i lalo o nāʻano likeʻole e palekana ai kēiaʻatikala.
ʻAʻole hiki ke hō'āhewaʻia ka mea i hō'āhewaʻia no ka hōʻoleʻole i ka luna nāna iʻae i ka pono e mālama i ka mālamaʻia e ka Paukū 89.
ʻO ka mea liʻiliʻi ua hoʻokomo i nā hewa.
(1) Paukū 117 - nā'ōlelo a iʻole nā hana
(2) Paukū 80 mau hoʻopiʻi
Ka hoʻopaʻi kiʻekiʻe.
Lawe hewaʻole, hoʻolimalima i nā uku a me nā haʻawina, a me ka paʻa no ka makahiki 1.
Nā'Ōlelo Mua> Paukū 90 - Ke hōʻeha a me ke kipiʻole i ka lunaʻoihana kiʻekiʻe>
Ma luna o nā 'ikepili mai ka Manuel for Court Martial, 2002, Mokuna 4, Māhele 13