UCMJ: Paukū 120: Hōʻiliʻili a me kaʻikeʻike
H. "O kela mea keia mea i pili i keia mokuna, ka mea i hana i ka moe kolohe mamuli o ka ikaika a me ka ae ole, ua hewa ia i ke kolohe wale, a hoopaiia oia e ka make a i ole ia e like me ka hoopai e like me ka olelo a ka lunakanawai."
B.ʻO kekahi mea i pili i kēia mokuna,ʻo ia ka mea, i ka manawa kūponoʻole i ka hoʻopiʻi, e hana i kekahi moekolohe me kekahi kanaka-
- ʻaʻoleʻo iaʻo kāna wahine; a
- ʻaʻole i hiki i ka makahiki heʻumikumamāono, ua hewaʻo ia i kaʻike o ke kino, ae hoʻopaʻiʻiaʻo ia e like me ke kauoha a ka luna hoʻokolokolo.
ʻAʻole hiki i ka hoʻoholoʻana i kahi o kēia mau hewa.
Ma ka hoʻopiʻi ma lalo o ka māhele (b), he'ōlelo hōʻoiaʻiʻo ia e'ōlelo ana -
ʻO ka mea i'āhewaʻia ke kaumaha o ka hōʻoiaʻana ma lalo o ka māhele (d) (1) ma ke kūʻana o nā hōʻike.
- ʻo ka mea i hanaʻia e ka mea i'āhewa i ka moekolohe ma ka manawa o ka hewa i'ōleloʻia ua halaʻo ia i nā makahiki heʻumikumamālua, a
- ua manaʻo nui ka mea i'āhewaʻia i ka wā i'ōleloʻia ai ka hewa i ka makahiki 16.
Nā mea hoʻohui
1. Kahili .
- E hana ka mea i hoopiiʻia i ka moekolohe; a
- Ua hanaʻia ka hana o ka moekolohe me ka ikaika a me kaʻaeʻole.
2. Kaʻike o ke kino .
- E hana ka mea i hoopiiʻia i ka moekolohe me kekahi kanaka;
- ʻO kēlā meaʻaʻoleʻo ia ka wahine i hō'āhewaʻia; a
- I ka manawa o ka moekolohe, he 16 ia o ka makahiki.
Hōʻike
1. Kahili .
- Keʻano o ka hewa . ʻO ka moekolohe he moekolohe a ke kanaka, i hanaʻia e ka ikaika a me kaʻaeʻole o ka mea i pepehiʻia. Hiki ke hana ia ma luna o ka mea i loaʻa i kekahi makahiki. ʻO ke komoʻana o kahi komo, akā, ua lawa ia no ka hoʻopauʻana i ka hewa.
- Ka ikaika a me ka nele o kaʻae . ʻAʻole pono ka ikaika a me ka nele o kaʻae i ka hewa. No laila, ināʻae ka mea pepehi i ka hana,ʻaʻole ia he kuʻi. Akā,ʻo ka nele o kaʻaeʻana e koiʻia,ʻoi aku ka nui ma mua o kaʻole o kaʻae. Inā hikiʻole i ka mea i loaʻa iā ia kona manaʻo noʻonoʻoʻole i kaʻaeʻole o kaʻaeʻana e hōʻike ponoʻia ma ka hanaʻana i keʻano o ke kū'ēʻana e like me ka mea i koiʻia e nā kūlana, e hiki ke hoʻomaopopoʻia ke kuhiʻana uaʻae ka mea i pepehiʻia. Akā,ʻaʻole hiki ke hoʻonāukiuki inā kū'ēʻole ka kū'ē'ē, kahi e hoʻopilikiaʻia ai e ka weliweli o ka make a iʻole nā meaʻeha kino, aiʻole kahi hikiʻole ke pale aku i ka mea i loaʻa ma muli o ka nele o nā manaʻo a me nā kino. Ma kēlāʻano,ʻaʻoheʻaeʻia aʻo ka ikaika i komo i ka peniʻana e lawa. Pono e noʻonoʻo nā kūlana a pau e pili ana inā uaʻae ka mea nāna i hōʻole, a inā pahaʻaʻoleʻo ia i hōʻole a hōʻole paha i ke kū'ē wale no ka makaʻu kūpono o ka make a iʻole ka hōʻeha kino kino. Inā he manaʻoʻiʻo maoli nō, akā inā i loaʻa ma ka hana hoʻopunipuni,ʻaʻole i hāpaiʻia ka hana, akā inā iʻike ka mea i hō'āhewaʻia he naʻaupōʻole aʻikeʻole paha ka mea i hōʻehaʻia i kahi i hikiʻole ai iā ia keʻae i ka hana,ʻo ka hapa wale nō ia. Pēlā nō,ʻaʻole iʻaeʻia kaʻaeʻana o kahi keiki o ia mau makahiki aloha e hikiʻole ai iā ia ke hoʻomaopopo i keʻano o ka hana.
- Keʻano o ka mea i pepehi. E nānā i Mil. H. Evid. 412, e pili ana i nā kānāwai o nā hōʻike e pili ana i ka mea i'ōleloʻia i ka mea i hoʻopaʻaʻia i ke kolohe.
2. Kaʻike o ke kino . "ʻIke o ke kino" he moekolohe ma lalo o nā hihia kūponoʻole i ka hoʻopiʻi waleʻana, me ka meaʻaʻoleʻo ka wahine i hoʻopiʻiʻia aʻaʻole i hiki i ka 16 makahiki. ʻO ke komoʻana o kahi komo, akā, ua lawa ia no ka hoʻopauʻana i ka hewa. Akā, he pale ia, akā,ʻo ka mea i'āhewaʻia e hōʻoia ma ka hōʻoiaʻiʻo o nā hōʻike, aia i ka manawa o ka moekolohe,ʻo ka mea i hoʻopaʻaʻia e ka mea i'āhewa i ka moekolohe ma kahi o 12 mau makahiki, aʻo ka mea i'āhewaʻia i manaʻoʻia he kūpono loa, he 16 makahiki kēia kanaka.
Nā hewa i hōʻiliʻiliʻia
1. Kahili .
- Paukū 128 -asault; ka hopena i hoʻopauʻia e ka pakuhi
- Paukū 134-hoʻouka me ka manaʻo e hana i ka hoʻohapa
- Paukū 134-hōʻeha kolohe
- Paukū 80 - mau hoʻopiʻi
- Paukū 120 (b) -ʻikeʻike
2. Kaʻike o ke kino .
- Paukū 134 -iʻole hana aiʻole kūʻokoʻa me kahi kanaka ma lalo o 16
- Paukū 80-ho'āʻo
Ka hoʻopaʻi kiʻekiʻe
- Hō'āiwi . ʻO ka make a iʻole ka hoʻopaʻi'ē aʻe e like me ka'ōlelo a ka luna kānāwai.
- Kaʻike o ke kino me kahi keiki i hiki i ka wā o ka hewa, ua hiki i kona mau makahiki he 12 . ʻO ka hoʻoponopono maikaʻiʻole, ka hoʻokuʻuʻana i nā uku a me nā haʻawina, a me ka hoʻopaʻa pio no 20 mau makahiki.
- Kaʻike o ke kino me kahi keiki ma lalo o nā makahiki he 12 i ka manawa o ka hewa. ʻO ka hoʻoponopono maikaʻiʻole, ka hoʻokuʻuʻana i nā uku a me nā haʻawina a pau, a me ka hoʻopaʻaʻana no ke ola me kaʻole o ka pono no ka parole.
Nā'Ōlelo Mua : Paukū 121 -Ka hōʻeha a me ka hoʻohālikeʻole
Ma luna o nā 'ikepili mai ka Manuel for Court Martial, 2002, Mokuna 4, Māhele 45