Paukū 77 - Ke poʻokela
(1) hana i kekahi hewa i hoʻopaʻiʻia e kēia mokuna, aiʻole kōkua, kōkua, aʻo, kauoha , a loaʻa paha i kāna kōmike; aiʻole
(2) ke kumu e hana ai i kahi hana inā inā hana pololei ia e hoʻopaʻiʻia e kēia mokuna; he kumu ia. "
Hōʻike
(1) Hoʻolālā . ʻO ka Paukū 77ʻaʻole ia e wehewehe i kahi hewa. ʻO ke kumu o ka hoʻomaopopoʻanaʻaʻole pono i ke kanaka ke hana pono i nā hana e pono ai ke hana i ka hewa e hewa ai.
ʻO ka mea nāna e kōkua, kōkua, aʻo, kauoha, a loaʻa paha i ka hana hewa, a iʻole e hana paha i ka hana, inā he hana pono ia e kēlā kanaka, he hewa ia e like me ka mea hana ia ma ka pololei, a hiki ke hoʻopaʻiʻia i ka like like.
ʻO ka Paukū 77 ke hoʻokaʻawale i nā mahele o ke kānāwai maʻamau ma waena o ke poʻokela ma ke kēkelē mua ("ka mea hana"), ke poʻokela ma ke kula kiʻekiʻe (ʻo ia ka mea kōkua,'ōlelo aʻo, kauoha, a paipai paha i ka hana hewa aʻo ia hoʻi ma kahi o ka hewa. He mea kōkua i mua o ka meaʻoiaʻiʻo (ʻo ia ka mea kōkua,'ōlelo aʻo, kauoha, a me ka hoʻoikaikaʻana i ka hana hewa aʻaʻole hoʻi i kahi o ka hewa). ʻO kēia mau mea a pau he mau "poʻokela."
(2) ʻO wai ka mea e hoʻopaʻiʻia no ka hewa?
(a) Hoʻomalu . ʻO ka mea hana e hana i ka hewa, i ka lima o ka mea hana a iʻole ma ka hanaʻana i ka hewa e hanaʻia ma kaʻike aʻikeʻole paha i ka hoʻouluʻana a iʻole i ka hoʻonohonohoʻana i nā hana i hanaʻia e kekahi mea ola a meaʻole paha i hanaʻia i ka hana hewa .
Eia kekahi laʻana,ʻo ka mea nāna e hūnā me kaʻikeʻole i nā lāʻau lapaʻau i loko o ka kaʻa, a laila e hoʻokomo i kekahi kanaka,ʻaʻoleʻikeʻole aʻaʻohe kumu eʻike ai i ka heleʻana o ka lāʻau lapaʻau, ke kaʻa, hana hewa i ka hoʻokomo 'ana i nā lāʻau lapaʻau i kahi hoʻolālā koa.
(Ma kēia mau mea,ʻaʻole hewa ka mea hoʻokele.) Pēlā nō, inā ma luna o ke kauoha iʻoi aku kaʻoihana kiʻekiʻe, ua pana kekahi koa i ka mea iʻikeʻia i ke koa e lilo iʻenemi, akā uaʻikeʻia e ka meaʻoi aʻe he hoaaloha, ʻo ka mea kiʻekiʻe e hewa i ka pepehi kanaka (akā,ʻaʻole hewa ka koa).
(b) Nā Māhele'ē aʻe . Ināʻaʻole kekahi he mea hana, a hewa i ka mea hana, pono i ke kanaka:
ʻO ka mea, me kaʻikeʻole o ka hoʻolālā hana hewa a iʻole hoʻolālā paha, e hōʻeuʻeu me kaʻole a hāʻawi i ke kōkua i kekahi ma ka hana hewaʻana,ʻaʻole hewaʻo ia i ka hewa. E nānā i nā mākua ma nā hiʻohiʻona ma ka paukū 1b (2) (a) ma luna. I kekahi mau kumu, hiki i ka hana hoʻoholo i kekahi mea e kūpono i kaʻaoʻao, kahi e hana ai. Inā he kuleana ko kekahi (ma keʻano, he kiaʻi) he mea e hihia ai i ka hanaʻana i ka hewa akāʻaeʻole ia e pāpā, he mea hihia kēlā kanaka i ka hewa ināʻaeʻia kēia hana i kōkua a hoʻoikaika paha. i ka mea nāna e mālama.
(ii) E hoʻoili i ka hana hewa o ka hoʻolālā.
(i) Kokua, hoʻouluulu, aʻo, hoʻoulu, aʻo, kauoha, a kiʻi paha i kekahi e hana, a kōkua paha, e paipai, aʻo, aʻo, a kauoha paha i kekahi i ka hana i ka hewa; a
(3) Ke kūlana .
(a) ʻAʻole pono . ʻAʻole kūpono ka hihia i kahi hewa o ka hewa i mea e kū'ē ai i kekahi i ka hewa a kūpono i ke poʻo. Eia kekahi laʻana,ʻo ka mea iʻike i ka manaʻo o kēlā kanaka e panaʻi i kekahi kanaka a manaʻoʻo ia e hoʻouka kaua i ka mea i loaʻa i ka pana, ua hewa ia i ka wā i hanaʻia ai ka hewa, akāʻaʻole naʻe e hiki i ka wā.
(b) ʻAʻole i lawa . ʻO ka hele ma mua i ka wā i hanaʻia ai ka hewa,ʻaʻole ia e hoʻokumu i kahi poʻokela keʻole nā mea i koiʻia ma ka pauku 1b (2) (a) a (b).
(4) Pākahi ka mea i likeʻole ka manaʻo o ka mea hana . Inā koiʻia kekahi hewa e hōʻoiaʻiʻo i ka manaʻo a iʻole keʻano o ka manaʻo ma keʻano he kumu, pono e hōʻike i ka mea i'āhewaʻia e like me ka manaʻo a iʻole ka manaʻo o ka mea i'āhewaʻia, inā paha i hōhewaʻia ka mea hana a "kekahiʻaoʻao" i ka hewa .
Hiki i kekahi 'aoʻao ke hoʻonui i ka manaʻo ma mua o ka mea i hana i ka hewa. Ma ia hihia, hiki i ka 'aoʻao ke hana hewa i ka hewa nui aʻe a' aʻole paha ma lalo o ka hana a ka mea hana. Eia kekahi laʻana, i ka manawa e hanaʻia ai ka pepehi kanaka, hiki i ka mea hana ke hana i ka wela o ka huhū hikiwawe i hanaʻia e ka mea hoʻonāukiuki a hewa i ka pepehi kanaka, aʻo ka mea nāna e hāʻawi i ka mea pepehi i ka mea pepehi me ka manaʻoʻoleʻole. ka mea i paʻi, he hewa ia i ka pepehi kanaka. ʻO kaʻaoʻao'ē aʻe, inā kōkua kekahiʻaoʻao i ka mea e hana ana i kahi hoʻouka kaua ma luna o kekahi kanaka,ʻo ia wale nō ka mea i hana, he luna ia,ʻo ka mea hewa wale nō ka hewa, aʻo ka mea hana hewa e hewa i kahi luna.
(5) Nā kuleana no nā hewa'ē aʻe . Hiki ke ho'āhewaʻia kekahi kumuhana no nā hewa i hanaʻia e kekahi poʻokela inā loaʻa paha ia mau hewa he hopena kūpono a kūpono paha o ka hana hewa a hana paha. Eia kekahi laʻana,ʻo ka mea i'āhewaʻia he mea hihia i ka pepehi kanaka, he hewa ia ma keʻano he poʻokela,ʻaʻole wale no ka hewa o ka pepehi waleʻana, akā, inā pepehi ka mea pepehi i ka mea e noho ana i ka wā o ka pepehi kanaka,ʻo ka pepehi kanaka. (E nānā i ka paukū 5 e pili ana i ka hewa no nā hewa i hanaʻia e ka poʻe kipi.)
(6) Hiki i nā luna koʻikoʻi ke kuleana kūʻokoʻa . Hiki ke lilo ke kumu i mea nui,ʻoiai ināʻaʻole i hōʻikeʻia a hoʻopaʻiʻia paha ka mea hana hewa, a ua hoʻokuʻuʻia paha.
(7) Ke haʻalele . Hiki ke hōʻoki ke kanaka mai kahi hana likeʻole a hoʻolālā a hōʻole i ka hewa no nā hewa i hanaʻia ma hope o ka weheʻana. I mea e pono ai, pono e hoʻihoʻi ka hukiʻana i kēia mau koi:
(a) Pono e hana ma mua o ka hana hewa 'ana;
(b)ʻO ke kōkua, kākoʻo, kōkua, hoʻolālā, kūkākūkā, kauoha, a kūʻai paha i hāʻawiʻia e ka mea pono e pono ke kū'ē a hāʻawiʻia paha; a
(c) Pono e wehe 'ia ka wehe' ana i nā mea nāna i hana i ka hopena a i nā mana hoʻolālā kupono i ka manawa no nā mea hana hewa e haʻalele i ke kumumanaʻo aiʻole nā luna kānāwai e kāohi i ka hewa.
Ma luna o nā 'ikepili mai ka Manuel for Court Martial, 2002, Mokuna 4, Māhele 1