ʻO ke kālā a me ke kālepaʻana: E kiʻi ana i ka hāʻawiʻana

ʻO ka hōʻiliʻiliʻana i nā huahanaʻo ia ka'ōlelo i hoʻohanaʻia ma nāʻike kālā a me ke kālā. ʻO ka'ōlelo maʻamau, a ma konaʻano liʻiliʻi, uaʻikeʻia ka hua'ōlelo i kahi kūlana e huli nei ka meaʻimi kālā i nā mea kiʻekiʻe ma kāna mau hana.

Ma keʻano kūpono aʻoi aku ka nui, ua hoʻohanaʻia ka hua'ōlelo i nā kūlana kahi e alualu ai ka mea kālā i nā mea kiʻekiʻe ma waho me ka nānāʻole aku i ke kūpilikia i kūpono e loaʻa iā ia.

'Oiā,ʻo nā mea waiwai e hoʻokūkū ikaika ana i ka ulu pinepineʻana e hōʻike i kaʻaoʻao'ē aʻe o ka loli kūponoʻole , ma mua o ka liloʻana i mea hihia e aloha ana i kā lākou kohoʻana, ināʻaʻole paha.

Loaʻa i ka hōʻai'ē a me nā pilikia hōʻailona

ʻO ka hōʻeha kālā i 2007 a hiki i ka 2008,ʻo ia ka hōʻailona hope loa o ka hāʻuleʻana o ka maketi, ma keʻano, ma ka ākea nui o nā hua. Hoʻolālā nā mea hoʻolale kālā no nā mea kiʻekiʻe e hōʻike i ke kumukūʻai o nā palekana i hoʻokaeʻia i ka moraki i nā kumu i kūlikeʻole me ka hopena o ka uku hoʻokele. I ka wā i hōʻea ai nā moraki ma hope o kēia mau mea i hoʻoholoʻia aiʻole kūʻole paha, ua hoʻopauʻia kā lākou mau kumukūʻai. Ua hōʻoia ka pilikia nui o ka manaʻo hoʻokele waiwai kālā, a ua hoʻonuiʻia nā'ōmole i loko o nā kumukūʻai o nā waiwai'ē aʻe a me ka hōʻole a kokokeʻole paha o nāʻoihana ukana a me nā keʻena waiwai.

Loaʻa i ka hāʻawiʻana a me ka hoʻopunipuni kālā

ʻO nā mea kālā i loaʻa me kaʻaʻaʻole i nā huapalapala i waena o ka poʻe iʻoi aku ka maʻalahi i ka loaʻaʻana o ka hōʻeha kālā a me nā papahana.

ʻO ka mea nui,ʻo nā mea nui i loko o ka mōʻaukala pili kālā o nā mea hōʻeha a me nā mea hoʻopunipuni, nā mea hana nui,ʻo Charles Ponzi a me Bernard Madoff, ka mea i hoʻokūkū nui i nā poʻe i makemake nui i nā hua i hāʻawiʻia i kā lākou kālā, me ka hōʻoleʻole i nā kūlana hoʻolālā kūikawā.

ʻO ka mea kūʻai kālā kūpono no ka hāʻawiʻana aku

Ma kahi hoʻolālā liʻiliʻi liʻiliʻi e like me ka mea i hala ma hope o nā hōʻai'ē kālā a me nā hōʻai'ē o 2007 a hiki i 2008, nui nā mea waiwai hoʻokomo , e like me nā hui iniua a me nā kālā uku penihana i ho'ākākaʻia, ua hoʻokaumahaʻia e hiki i nā hua.

ʻO kēia mau haʻawina liʻiliʻi he pono, ma ka hapa nui, i nā hana a ka Federal Reserve a me nā kikowaena pūʻokoʻa'ē aʻe o puni honua e hoʻonāukiuki i kā lākou mau waiwai ma hope o ka hoʻopiʻi kālā o 2007 a 2008. ʻO nāʻili kālā kālepa a me ka uku penikala ma kēia nakinaki e koiʻia no ka laweʻana i nā hōʻike e pono ai e hoʻokō i kā lākou mau kuleana. ʻO ka hopena, he ulu nui ka hopena o ka pūnaewele kālā.

Nā Hoʻopiʻi ma ka Lond Bond

ʻO nāʻili kālā kālepa a me nā uku penikala ka mea kūʻai nui no kaʻaʻai a me kaʻaʻai'ē aʻe a no laila he mau kumu waiwai nui no kēia mau mea. ʻO ka hoʻoholoʻana i nā hoʻoholoʻana o kēia pūnaewele waihona waiwai i loaʻa nā kumu nui no ka hoʻolakoʻana a me ke kumu kūʻai o ka hōʻai'ē. Uaʻikeʻia nā hopena o kā lākouʻaʻaʻana i kaʻike ma ka ukuʻana i nā hihia hou o ka hōʻai'ē a me ka ukuʻana o kēia mau mea likeʻole ma kaʻoihana kiʻekiʻe. I ka pōkole, i ka wā e hele ikaika ana kēia mau mea hoʻomoʻauao waiwai no kaʻaeʻana, ua koi lākou i nā kumukūʻai o nā palekana waiwai, a pēlā e emi iho ai ka uku o ka ukupanee e pono ana i nā mea noi mai e uku.

Nā hana i manaʻoʻoleʻia

Uaʻike nā mea noiʻi hoʻonaʻauao ma ka hōʻiliʻiliʻana i kaʻohiʻana heʻoi aku ke koʻikoʻi a maopopo i ka wā o ka hoʻolālā kālā i ka piʻiʻana o nā palapala ulu.

ʻOi aku, me kaʻikeʻole, uaʻoi aku ka maopopo o kēia mau hana i nāʻoihana inikua e kū nei i nā mea e pono ai ke kālepa i nā mea e pono ai. ʻO kekahiʻike hou aku i kaʻikeʻole i loaʻa e nā mea noiʻi,ʻo nā kānāwai i hoʻohālikelikeʻia e hoʻemi ai i nā hana hoʻolālā kūweʻe ma kaʻaoʻao o nā huiʻinikua e hoʻoikaika mau i ka hopena no ka ulu. ʻO ke ki i kēiaʻikeʻana,ʻo kaʻikeʻana i ka mea i'ōleloʻia heʻoi aku ka maʻalahi o nā kumuhana no kaʻike i ke kūponoʻole, ināʻaʻoleʻo ia i kūponoʻole.

Heluhelu hou

Eʻike i ka "Hōʻiliʻili no ka Hāʻawiʻia ma ka Makai Makamae" na nā polofesaʻo Bo Becker lāuaʻo Victoria Ivashina o ke Kula Pāʻoihanaʻo Harvard, HBS Pīpī Pelekane 12-103, i hoʻokuʻuʻia iā Mei 2012 a paiʻia i ka lune 15, 2012.